Wat is het?

Heel soms komt het voor dat na een overlijden niemand de verantwoordelijkheid voor de begrafenis/crematie van de overledene wil of kan nemen. In deze situatie is de gemeente verantwoordelijk om de uitvaart te organiseren.

Wat kost het?

De gemeente verhaalt de kosten van de uitvaart (inclusief graf en grafonderhoud) op de nalatenschap. Als er geen nalatenschap is, worden de kosten verhaald op bloed- en aanverwanten die tot onderhoud van de overledene verplicht zouden zijn geweest. Wie dit zijn en hoe dit werkt staat in het Burgerlijk Wetboek Boek I artikel. 392-396. Als er niets te verhalen is, blijven de kosten voor de gemeente.

Hoe werkt het?

De gemeente heeft de plicht om de uitvaart te verzorgen als er iemand in de gemeente overlijdt en er geen nabestaanden zijn. Of als de nabestaanden de uitvaart niet willen of kunnen organiseren. Dit staat omschreven in artikel 21 van de Wet op de Lijkbezorging.

De wet is niet bedoeld voor nabestaanden die de uitvaart niet kunnen betalen. Zij kunnen bijzondere bijstand aanvragen in de gemeente waar ze wonen voor de kosten van begrafenis of crematie.

Verwerpen nalatenschap

Als de nabestaanden de begrafenis niet willen regelen en betalen, dan moeten zij dit doorgeven aan de begrafenisondernemer. Zij tekenen niet voor de opdracht tot begraven. Zij kunnen dan twee dingen doen: via een notaris beneficiair aanvaarden of de nalatenschap volledig verwerpen. Voor de familie bestaat het recht om de nalatenschap beneficiair te aanvaarden. Dit verloopt via een verklaring van een notaris. In deze vorm van aanvaarding van de nalatenschap kan de erfenis alsnog worden verworpen als later blijkt dat deze een schuld vormt.

Na het weigeren van opdracht van begraven aan de begrafenisondernemer, mogen de nabestaanden de woning niet meer betreden. De gemeente krijgt de sleutels van de woning van de nabestaanden of van de woningstichting, politie of de begrafenisondernemer. Iemand die zich bezittingen van de overledene toe-eigent, zit in principe aan de nalatenschap vast. Dat betekent dat hij of zij ook de kosten voor de uitvaart moet betalen.

Wat moet ik doen?

Als niemand de verantwoordelijkheid voor de begrafenis/crematie van de overledene wil of kan nemen, krijgt de gemeente een melding binnen voor de Wet op de lijkbezorging. De huisarts kan deze melding doen, maar ook het ziekenhuis, de politie, de uitvaartondernemer, het verzorgings- of bejaardentehuis, de afdeling Burgerzaken van de gemeente of de nabestaanden zelf. De gemeente moet deze melding in principe binnen drie dagen na overlijden ontvangen.

Wat doet de gemeente?

Als de Wet op de Lijkbezorging in werking treedt, wordt de gemeente opdrachtgever van de uitvaart. De gemeente verzorgt en betaalt de uitvaart in dat geval. Bij een begrafenis betaalt de gemeente ook het graf en het grafonderhoud.

Na de melding vergrendelt de gemeente het huis. Ook benadert de gemeente een uitvaartondernemer die de uitvaart regelt en de zaken verder afhandelt met de gemeente. De gemeente bepaalt hoe de uitvaart verloopt. Dat is in ieder geval sober. Wel houdt de gemeente rekening met de laatste wens van de overledene om te begraven of cremeren. Er kunnen wel mensen aanwezig zijn bij de uitvaart. Er is geen condoleance.