Opvang asielzoekers en huisvesting statushouders

De druk op de opvang van asielzoekers in Nederland blijft groot. De toestroom blijft hoog, terwijl opvanglocaties sluiten. Hierdoor zitten de resterende opvanglocaties structureel vol. Het Rijk, de commissaris van de Koning en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) roepen gemeenten daarom dringend op om extra opvang en huisvesting mogelijk te maken. Ook gemeente Krimpenerwaard heeft vanuit landelijke wet- en regelgeving een verantwoordelijkheid in deze opgave.

Waarom moet de gemeente iets doen?

Alle gemeenten in Nederland hebben een taak in de opvang en huisvesting van mensen die bescherming nodig hebben. Het gaat daarbij om verschillende groepen:

Statushouders zijn mensen die een verblijfsvergunning hebben gekregen en in Nederland mogen blijven wonen. Gemeenten hebben de wettelijke taak om hen woonruimte te bieden.

Asielzoekers zijn mensen die bescherming aanvragen in Nederland. Tijdens hun procedure verblijven zij in een opvanglocatie.

Oekraïense ontheemden zijn mensen die door de oorlog in Oekraïne hun land hebben verlaten en tijdelijk bescherming krijgen in Nederland. Gemeenten zorgen voor opvangplekken en ondersteuning zolang zij niet veilig kunnen terugkeren.

Wat is de opgave voor Krimpenerwaard?

Voor gemeente Krimpenerwaard gelden op dit moment de onderstaande opgaven. Dit zijn wettelijke taken voor de gemeente. Binnen deze wettelijke kaders heeft de gemeente de ruimte om te bepalen hoe we deze uitvoeren en welke locaties daarvoor geschikt zijn. 

De gemeente heeft een totale taakstelling van 146 personen. Dit bestaat uit de taakstelling van 100 personen voor 2026 en een achterstand van 46 personen uit 2025.

Vanuit de Spreidingswet geldt voor Krimpenerwaard een opgave van 308 opvangplekken. Daarvan zijn 80 plekken bedoeld voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV).
De gemeenteraad heeft eerder besloten aan te sluiten bij het regionaal afgesproken aantal opvangplekken. Door de Spreidingswet geldt inmiddels een bredere landelijke opgave.

De gemeente heeft een inspanningsverplichting om 285 opvangplekken beschikbaar te stellen. 

Waar staan we nu?

De afgelopen jaren heeft gemeente Krimpenerwaard minder statushouders gehuisvest dan vanuit het Rijk is opgedragen. Daarnaast vangen wij op dit moment geen asielzoekers op. Wel zijn eerder tijdelijk 80 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV) opgevangen in Het Klooster in Haastrecht. Voor de huisvesting van statushouders staat Krimpenerwaard op dit moment onder toezicht van de provincie. De gemeente werkt aan oplossingen om de achterstand in te lopen. Omdat Krimpenerwaard op dit moment geen asielzoekers opvangt onder de Spreidingswet, voert de Provincie hierover ook gesprekken met de gemeente.  

Welke vormen van opvang zijn er?

Crisisnoodopvang is kortdurende opvang voor maximaal 6 tot 8 weken. Deze vorm van opvang wordt alleen ingezet bij een acute landelijke noodsituatie, bijvoorbeeld wanneer er onvoldoende opvangplekken beschikbaar zijn en mensen zonder opvang dreigen te komen. 
Het gaat om een tijdelijke noodmaatregel en niet om een structurele oplossing. 

Noodopvang is tijdelijke opvang voor asielzoekers voor een langere periode, bijvoorbeeld meerdere maanden. Hiervoor gelden meer eisen aan de locatie en voorzieningen dan bij crisisnoodopvang.
De opvangplekken tellen tijdens deze periode mee voor de opvangopgave vanuit de Spreidingswet.

Langdurige opvang is opvang voor meerdere jaren (bijvoorbeeld 10 tot 15 jaar), voor asielzoekers.
Deze vorm van opvang brengt aanvullende eisen en voorzieningen met zich mee. Voor langdurige opvang moeten bestuurlijke keuzes worden gemaakt en is een zorgvuldig proces nodig.

Statushouders hebben een verblijfsvergunning gekregen en mogen in Nederland blijven wonen. De gemeente is verplicht om hen woonruimte te bieden. 
Daarbij kijken we naar verschillende mogelijkheden, zoals reguliere woningen, tijdelijke woonruimte en andere passende oplossingen.

Standpunt over mogelijke crisisnoodopvang

De crisisnoodopvang is nu nog niet aan de orde, we weten ook niet of en wanneer dit komt. In reactie op de oproep van de commissaris van de Koning heeft de burgemeester aangegeven in principe bereid te zijn om, als er landelijk een crisis wordt uitgeroepen, vanuit zijn eigen bevoegdheid verantwoordelijkheid te nemen en het Rijk te ondersteunen met crisisnoodopvang. Dit is tijdelijke opvang voor een korte periode bij een acuut tekort aan opvangplekken. De crisisnoodopvang is nu nog niet aan de orde, we weten ook niet of en wanneer dit komt. Wanneer dit het geval is, zal hierover worden gecommuniceerd. 

Wat onderzoekt de gemeente? 

Voor noodopvang op langere termijn en de opgave vanuit de Spreidingswet moeten nog bestuurlijke keuzes worden gemaakt. Vanwege de wisseling van het college van B&W worden deze keuzes later verder besproken. Ter voorbereiding onderzoekt de gemeente ambtelijk alvast welke mogelijkheden er beschikbaar zijn. Daarbij wordt gekeken naar onder andere leefbaarheid, veiligheid en de impact op de omgeving. Ook blijft de gemeente werken aan oplossingen voor de huisvesting van statushouders. Hierbij wordt gekeken naar reguliere woningen, tijdelijke woonruimte en andere passende woonoplossingen.  De gemeenteraad is hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief.

Bekijk ook