Toespraak burgemeester Roel Cazemier

Uitgesproken bij het leggen van een krans bij het oorlogsmonument op de begraafplaats in Krimpen aan de Lek   

4 mei 2020  - Dodenherdenking 

Dames en heren, 

Alles is anders dit jaar. 
Dit voorjaar voelt onwerkelijk aan voor iedereen. We voelen ons kwetsbaar. We worden ernstig beperkt in onze bewegingsvrijheid. We kunnen zelfs niet meer samenkomen om de oorlogsslachtoffers te herdenken. 

Alles is anders dit jaar. 
Ook het samen herdenken op 4 mei van de slachtoffers van oorlogsgeweld kan dus niet zoals we dat gewend zijn. Samenkomen, samen een krans leggen, samen een stille tocht maken. Dat alles moeten we helaas dit jaar missen. Wie had begin dit jaar kunnen bedenken dat we al weken in de ban zijn van een gevaarlijk virus. 

Wat we niet hoeven te missen is het samen gedenken en samen twee minuten stil zijn. Dat kan iedereen doen in zijn eigen huis, op z’n eigen wijze. En allemaal op hetzelfde moment. 

Het lijkt erop dat we in deze tijden van gedwongen isolatie onze saamhorigheid herontdekken. We ervaren en voelen lotsverbondenheid als samenleving en als inwoners van Krimpenerwaard.

En misschien voelen we vanuit die beperkingen nog meer wat vrijheid betekent. Juist ook in het jaar waarin we 75 jaar vrijheid herdenken. En voelen we op 4 mei ook nog meer de lotsverbondenheid met alle slachtoffers van oorlogen en geweld. 

Het is en blijft belangrijk om stil te staan bij het leed dat de Tweede Wereldoorlog heeft veroorzaakt. Het leed en het onrecht aangedaan aan Joden, homoseksuelen, Roma en Sinti en alle andere slachtoffers van de Nazi’s. Maar ook het leed van alle andere slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en het leed en de gevallenen van latere oorlogen. 

Herdenken en vrijheid horen bij elkaar. Herdenken en vrijheid betekenen stilstaan bij het feit dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. En waar ik van overtuigd ben, is dat vrijheid niet gebouwd wordt op grote mooie woorden, maar tot stand komt door concrete daden. Daden in ons eigen huis, in onze eigen levens. Daden om conflicten – groot of klein – te voorkomen. Daden om onrecht, ongelijkheid en onderdrukking uit te bannen. 

Maar ook door daden van verzet. Daden zoals die van Henk Hekking uit Krimpen aan de Lek die in de oorlog als koerier betrokken raakte bij het verzet. Hij werd in januari 1945 door de Nazi-bezetter gearresteerd en op 12 maart 1945 gefusilleerd. Henk Hekking was 19 jaar oud. Dit voorjaar is op de begraafplaats in Krimpen aan de Lek een herdenkingsplaquette onthuld om zijn naam voor eeuwig te eren.

Dit jaar is in veel opzichten een bijzonder jaar. Een kroonjaar! En hoewel we de viering ervan moeten uitstellen, mogen we wel herdenken dat we al 75 jaar in vrijheid mogen leven. Een groot voorrecht dat we moeten koesteren. Elk jaar opnieuw.  

Want: Het kwaad sterft niet. De Duitse Bondspresident Frank Walter Steinmeier zei begin dit jaar in zijn Yad Vashem rede bij de Auschwitz-herdenking: 

”De geest van het kwaad hult zich in nieuwe vermommingen; presenteert zijn antisemitische, racistische, autoritaire denken, als een antwoord voor de toekomst; een nieuwe oplossing voor de problemen van onze tijd…. Er is maar één antwoord; Nooit weer, Never again ! Daarom zullen we moeten blijven gedenken.”

Ik spreek de hoop uit dat we in 2021 de 75ste Dodenherdenking weer echt samen kunnen meemaken. 

Roel Cazemier
Burgemeester Krimpenerwaard

vlag halfstok